રશિયાએ 1 એપ્રિલથી અન્ય દેશોમાં તેના પેટ્રોલના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. આ પ્રતિબંધ આગામી ચાર મહિના માટે, 31 જુલાઈ સુધી અમલમાં રહેશે. રશિયન સરકારે વૈશ્વિક બજારની અસ્થિરતા, રિફાઇનરીઓ માટે જોખમો અને દેશમાં સંભવિત પેટ્રોલની અછતને ટાળવા માટે આ પગલું ભર્યું છે, જેથી સ્થાનિક ભાવ નિયંત્રણમાં રહે.
વૈશ્વિક તેલ બજારમાં આ દિવસોમાં ભારે ઉથલપાથલ ચાલી રહી છે. આ દરમિયાન, મુખ્ય ઉર્જા ખેલાડી રશિયાએ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. 1 એપ્રિલથી, રશિયા ગેસોલિન નિકાસ પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકશે. ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, રશિયન સરકારે આ પ્રતિબંધની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે. શુક્રવારે, રશિયન નાયબ વડા પ્રધાન એલેક્ઝાન્ડર નોવાકે ઉર્જા મંત્રાલયને એક ખાસ નિર્દેશ જારી કર્યો હતો, જેમાં સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે 1 એપ્રિલથી ગેસોલિન નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવા માટે એક પ્રસ્તાવ વિકસાવવામાં આવે. સ્થાનિક સમાચાર એજન્સી TASS ના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રતિબંધ ફક્ત થોડા અઠવાડિયા માટે જ નહીં, પરંતુ 31 જુલાઈ સુધી સંપૂર્ણ ચાર મહિના માટે અમલમાં રહેવાની શક્યતા છે.
રશિયાની યોજના શું છે?
આ મોટા નિર્ણય પાછળ અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય અને ભૂરાજકીય કારણો છે. નાયબ વડા પ્રધાન નોવાકે પરિસ્થિતિ સમજાવતા કહ્યું કે મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંકટથી વૈશ્વિક તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો બજારમાં નોંધપાત્ર અસ્થિરતા સર્જાઈ છે. આ તણાવના કારણે ભાવમાં ઝડપી વધઘટ થઈ રહી છે. જોકે, તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો કે વિદેશી બજારોમાં રશિયન ઉર્જા સંસાધનોની માંગ ઊંચી રહે છે, જે તેમના દેશના અર્થતંત્ર માટે સકારાત્મક પાસું છે. સરકારી નિવેદનમાં એ પણ ખાતરી આપવામાં આવી છે કે ક્રૂડ ઓઇલ રિફાઇનિંગ ગયા વર્ષના સ્તરે રહે છે, જેનાથી પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો સ્થિર પુરવઠો સુનિશ્ચિત થાય છે.
પેટ્રોલની અછતનો ભય
આ પ્રતિબંધને સંપૂર્ણ રીતે સમજવા માટે, આપણે ગયા વર્ષની ઘટનાઓ પર નજર નાખવી પડશે. ગયા વર્ષે, રશિયા અને રશિયા-નિયંત્રિત યુક્રેનના કેટલાક ભાગોમાં ગેસોલિનની તીવ્ર અછતના અહેવાલો બહાર આવ્યા હતા. આ યુક્રેન દ્વારા રશિયન તેલ રિફાઇનરીઓ પર વધતા હુમલાઓ સાથે સુસંગત હતું. વધુમાં, ચોક્કસ સિઝન દરમિયાન સ્થાનિક ઇંધણની માંગ ટોચ પર પહોંચી ગઈ હતી. રિફાઇનરીઓ માટેનો ભય અને સ્થાનિક માંગમાં અચાનક વધારાએ રશિયન વહીવટને ચેતવણી આપી છે. સરકાર ખાતરી કરવા માંગે છે કે સ્થાનિક પુરવઠો કોઈપણ કિંમતે વિક્ષેપિત ન થાય.
નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવા પાછળનું વાસ્તવિક કારણ
આ પહેલી વાર નથી જ્યારે રશિયાએ આ રીતે તેલ નિકાસ કડક બનાવી હોય. વધતા જતા બળતણના ભાવને કાબુમાં લેવા અને કોઈપણ સંભવિત અછતને પહોંચી વળવા માટે, સરકારે અગાઉ પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. ઉદ્યોગના ડેટા અનુસાર, રશિયાએ ગયા વર્ષે આશરે 5 મિલિયન મેટ્રિક ટન પેટ્રોલની નિકાસ કરી હતી. દૈનિક ધોરણે, આ આંકડો દરરોજ આશરે 117,000 બેરલ જેટલો થાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી આટલી મોટી માત્રામાં તેલ રોકીને સ્થાનિક બજારમાં તેને સુરક્ષિત કરવાનો મુખ્ય હેતુ સ્થાનિક ભાવોને નિયંત્રણમાં રાખવાનો છે.
