ઈરાને જાહેર કર્યું છે કે લેબનોન પર હુમલો થવાની સ્થિતિમાં તે અમેરિકા સાથે કોઈ સમાધાન કરશે નહીં. આ જ કારણ છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવામાં આવ્યો નથી. ઈરાન કહે છે કે જો લેબનોન પર હુમલો ચાલુ રહેશે, તો તે તેના યુરેનિયમ ભંડારને પણ ખાલી કરશે નહીં. પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે ઈરાન લેબનોન પર આગેવાની કેમ લઈ રહ્યું છે?
ઇઝરાયલ લેબનોન પર બોમ્બમારો કેમ કરી રહ્યું છે?
યુદ્ધવિરામની શરતોમાં લેબનોન પર હુમલો કરવા પર પ્રતિબંધનો સમાવેશ થતો હતો. તેમ છતાં, ઇઝરાયલે હુમલો કર્યો. આના માટે બે કારણો ટાંકવામાં આવી રહ્યા છે. પ્રથમ, ઇઝરાયલે યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પને લેબનોન પર હુમલો કરવા માટે રાજી કર્યા. યુએસ આઉટલેટ એક્સિઓસ અનુસાર , જ્યારે ટ્રમ્પે ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂને કરારની જાણ કરવા માટે ફોન કર્યો, ત્યારે નેતન્યાહૂએ લેબનોન પર હુમલો ચાલુ રાખવાનું સૂચન કર્યું. ટ્રમ્પે જવાબ આપ્યો, “આપણે તેને રાખી શકીએ છીએ.”
બીજું મોટું કારણ હિઝબુલ્લાહને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરવાનો પ્રયાસ છે. અલ-જઝીરાના મતે, 2024 માં ઇઝરાયલી હુમલાથી નબળું પડી ગયેલું હિઝબુલ્લાહ ફરી ઉભરી રહ્યું છે, જેને ઇઝરાયલ માટે એક મોટો ખતરો માનવામાં આવે છે. ઇઝરાયલ કોઈપણ કિંમતે હિઝબુલ્લાહને ખતમ કરવા માંગે છે.
લેબનોન મુદ્દે અમેરિકાનો સામનો કરવા ઈરાન તૈયાર
ઈરાની સંસદના સ્પીકર એમ. ગાલિબાફે એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે જો લેબનોન પર હુમલા ચાલુ રહેશે, તો અમે સમૃદ્ધ યુરેનિયમનો નાશ કરીશું નહીં. ગાલિબાફ ઈરાન વતી વાટાઘાટોનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ પણ આ મુદ્દાને પુનરાવર્તિત કર્યો છે. લેબનોન પર હુમલાઓને કારણે યુદ્ધવિરામ પછી પણ ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલ્યો નથી . પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે ઈરાન લેબનોન પર અમેરિકા સાથે શા માટે અથડામણ કરી રહ્યું છે?
૧. લેબનોન ઇઝરાયલનો પાડોશી દેશ છે. ઇઝરાયલમાં પ્રવેશવા માટે વિઝાની જરૂર પડે છે. હાલમાં, લેબનોન પરોક્ષ રીતે હિઝબુલ્લાહનું શાસન છે, જેને ઇરાનનો નજીકનો સાથી માનવામાં આવે છે. લેબનોનની મોટાભાગની વસ્તી શિયા છે.
૨. ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન હિઝબુલ્લાહે ખુલ્લેઆમ ઈરાનને ટેકો આપ્યો હતો. જો ઈરાન હવે તેને ટેકો નહીં આપે, તો ભવિષ્યમાં હિઝબુલ્લાહ દગો અનુભવશે. ઈરાનની પ્રોક્સી સંગઠનોની નીતિ નબળી પડી શકે છે.
૩. જો ઈરાન લેબનોનને જેમ છે તેમ છોડી દે, તો ઈઝરાયલનો નકશો મધ્ય પૂર્વમાં વિસ્તરી શકે છે. ઈઝરાયલે સીરિયા અને ગાઝામાં જમીનો પહેલાથી જ કબજે કરી લીધી છે. ઈરાન શરૂઆતથી જ આનો વિરોધ કરે છે.
૪. ઈરાન માને છે કે યુદ્ધવિરામના બહાના હેઠળ, અમેરિકા આ યુદ્ધમાંથી બહાર નીકળવાનો અને તેને ઇઝરાયલ સાથેના યુદ્ધમાં ખેંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ ઈરાન માટે સારું નથી. ઈરાન સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ ઇચ્છે છે, જે તેની પોતાની પ્રગતિ સુનિશ્ચિત કરશે.
૫. લેબનોન ભૌગોલિક રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. લેબનોન ભૂમધ્ય સમુદ્ર સાથે જોડાયેલું છે. ઈરાન પહેલાથી જ પર્સિયન ગલ્ફ અને લાલ સમુદ્ર પર નજર રાખે છે. લેબનોન દ્વારા, તે ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં પણ વિનાશ મચાવી શકે છે.
