ભારતીય રોકાણકારો માટે સોઇવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (Sovereign Gold Bond) એક લોકપ્રિય અને સલામત રોકાણ વિકલ્પ તરીકે ગણાય છે. આ બોન્ડ સોનામાં રોકાણ માટે બે પગલાંનું લાભ આપે છે — સોનાની કિંમતનાં વધારા સાથે વાપસી અને સાથે વાર્ષિક વ્યાજ પણ.
હાલમાં 1 એપ્રિલ 2026થી સોઇવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ સાથે સંબંધિત ટેક્સ નિયમોમાં મોટા ફેરફારો લાગુ થતા જોવા મળશે. આ બદલાવથી રોકાણકારોએ તેમની રોકાણની તકનીકોમાં ફેરફાર વિચારવાની જરૂર પડશે.
સોઇવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ શું છે?
સોઇવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ એટલે સરકાર દ્વારા ઇશેૂ કરાયેલ સોના આધારિત બોન્ડ. રોકાણકર્તાઓ આ બોન્ડમાં રોકાણ કરે છે અને સોનાના બજાર મૂલ્ય મુજબ તેમનું મૂડી વઢે છે. સાથે સાથે, તેમણે દર વર્ષે વ્યાજ (આવક) પણ મળે છે જે હાલ 2.5% સુધીનો રહ્યો છે.
સોઇવરિન ગોલ્ડ બોન્ડનું મુખ્ય લક્ષ્ય એ છે કે લોકો સોના ખરીદાવા કરતા સરકાર દ્વારા માન્ય સુરક્ષિત માર્ગે રોકાણ કરે અને તેમના રોકાણ પર અર્થતંત્રને પણ લાભ મળે.
1 એપ્રિલથી શું બદલાશે?
આગામી નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત 1 એપ્રિલથી સોઇવરિન ગોલ્ડ બોન્ડના ટેક્સ નિયમમાં ફેરફાર થશે:
મૂળ રોકાણકારો માટે શું રહેશે?
જો કોઈ રોકાણકાર સીધા RBI દ્વારા નિકાસ કરાયેલા સોઇવરિન ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકાણ કરે છે અને બોન્ડને મ્યાચ્યુરિટી સુધી રાખે છે, તો તેમને કોઈ ટેક્સ નહીં ચૂકવવો પડે. સરકારી નિયમ મુજબ આ કર છૂટ યથાવત રહેશે.
અર્થાત:
-
સીધી રીતે ખરીદેલ બોન્ડ → મ્યાચ્યુરિટીમાં ટેક્સ મુક્ત lợi
-
વાર્ષિક વ્યાજ પર લાગનારો સામાન્ય ટેક્સ હોય છે, પરંતુ મૂડી લાભ મ્હેચ્યુરિટીમાં ટેક્સ‑ફ્રી રહેશે.
સેકન્ડરી માર્કેટમાં ખરીદનારા માટે શું બદલાય છે?
જો રોકાણકાર બીજી વ્યક્તિ પાસેથી બોન્ડ ખરીદી છે — એટલે સેકન્ડરી માર્કેટમાંથી — તો 1 એપ્રિલથી તેઓને મ્યાચ્યુરિટીમાં મૂડી લાભ (capital gains tax) ચૂકવવો પડશે.
આ બદલાવ અગાઉ લાગુ નહોતો અને સેકન્ડરીમાં ખરીદેલા બોન્ડ ધારકો માટે પણ મ્યાચ્યુરિટીમાં ટેક્સ મુક્ત છૂટ હતી. હવે આ છૂટ ફક્ત મૂળ રજીસ્ટર્ડ રોકાણકારોને જ મળશે.
નવા નિયમ અનુસાર:
-
જ્યારે રકમ લાભ આપે છે (મુલ્ય વધે છે) ત્યારે તે ઉપર વર્ગ પ્રમાણે ટેક્સ લાગશે.
-
ટૂંકા ગાળાના લાભ માટે રહેણાંક વેરા સ્લેબ લાગશે.
-
લાંબા ગાળાના લાભ માટે લાંબી ગાળાનો capital gains tax લાગશે.
